Sutra Platformy Szóstego Patryjarchy, Rozdział 2

Sedno Umysłu – niepodzielna jednostka świadomości. Umysł, który nie jest do niczego przywiązany i nie jest niczym kontrolowany – Po prostu prawdziwy Ty.

Bodhiprajna – Zdolność do Rozbudzenia

Buddha-nature – osobowość, natura/istota Buddy

Prajna – mądrość, wiedza

Mówiąc o Prajni

Pewnego dnia, prefekt Wei poprosił Patriarchę o kolejny wykład. Po zajęciu swojego miejsca, Patriarcha poprosił zebranych, żeby oczyścili i skupili swoje myśli. Po przekazaniu im Sutry Prajnaparamita powiedział zaś to:

Uczeni słuchacze, każdy z nas jest w stanie osiągnąć rozbudzenie. My nie jesteśmy w stanie tego zrozumieć, ponieważ nasz umysł jest wypełniony iluzją. Dlatego, do czasu kiedy będziemy w stanie poznać jego istotę musimy szukać pomocy już rozbudzonych. Pamiętajcie, że jak długo mówimy o Naturze Buddy to rozbudzony różni się od ignoranta tym, że ten pierwszy jest tego świadomy a ten drugi nie.
Proszę, pozwólcie mi coś wam powiedzieć w temat MahaPrajnaparamity – to może rozjaśnić wasze umysły.

Uczeni słuchacze, ci bezmyślnie powtarzający słowo ‘Prajna’ nie zdają sobie sprawy, że Prajna jest nieodłączną cechą ich własnej natury. Tak jak gadanie o jedzeniu nie nasyci głodnego, tak bezmyślne powtarzanie ‘Prajna’ nic nie przyniesie tym, którzy to robią.
Możemy dyskutować na temat Sunyata (Pustka/Nicość) przez nieskończenie długi czas i mimo tego w dalszym ciągu miniemy się z celem i nie zrozumiemy istoty swojego Umysłu.

W języku Sanskrit, słowo ‘Mahaprajnaparamita’ znaczy ‘wielka mądrość potrzebna do osiągnięcia przeciwnego brzegu (morza egzystencji)’. Zawarte w niej nauki muszą być częścią naszej codziennej praktyki umysłowej. Recytowanie tego terminu bez odpowiedniej praktyki umysłowej może być porównane do urojenia, błyskawicy czy kropli rosy. Z drugiej strony, jego recytacja połączona z odpowiednią praktyką umysłową jest w stanie pomóc umysłowi zjednoczyć się z wiedzą zawartą w recytowanym przez nas tekście.

Pamiętajcie, nie ma innego Buddy niż ten będący częścią naszej własnej natury.

Co znaczy ‘Maha’? To znaczy ‘Wielki’. Umysł ma taką samą pojemność jak przestrzeń. Nie można określić zdolności i możliwości mózgu. Mózg nie jest okrągły ani kwadratowy, nie jest duży ani mały, nie jest zielony ani żółty, nie jest czerwony ani biały, nie jest długi ani krótki, nie jest zły ani szczęśliwy, nie ma racji i nie jest w błędzie, nie jest pierwszy ani ostatni.

Wszystkie światy Buddy są puste jak przestrzeń. W swojej istocie, nasza prawdziwa natura jest niczym, ale pustką, która nie jest w stanie nic osiągnąć, w której nic się nie dzieje. To samo dotyczy kwestii istoty sedna umysłu, który jest niczym innym, ale stanem ‘Absolutnej Pustki’.

Uczeni słuchacze, słysząc jak mówię o Pustce wybijcie sobie z głowy jakąkolwiek ideę nieistnienia (ponieważ to dotyczy herezji związanej z doktryną unicestwienia). Jest to niezmiernie ważne, żebyście odrzucili taką myśl, ponieważ siedzący w bezruchy człowiek z pustym umysłem (niefunkcjonujący intelektualnie) znajduje się w stanie zwanym “Pustką Obojętności” – ten stan to błąd, który należy uniknąć.

Uczeni słuchacze, nieograniczona pustka wszechświata przechowuje w sobie niezliczoną liczbę obiektów posiadające różne kształtach i formy takie jak słońca, księżyce, gwiazdy, góry, rzeki, ludzie, nauki (dharmas) o dobrze i źle, istoty o wyższym poziomie umysłowym (devas), wszechświaty, oceany i wszystkie góry Mahameru.

Nasza własna natura jest również w stanie pomieścić te obiekty. Mówimy, że istota umysłu jest wielka, ponieważ zawiera w sobie te wszystkie obiekty – skoro one są częścią naszej natury. Obserwując bez uczucia aprobaty czy niechęci popełniane przez innych ludzi dobro, czy zło i robiąc to w stanie, w którym umysł jest pusty jak przestrzeń możemy o tym umyśle powiedzieć, że jest on wielki. Dlatego taki umysł nazywamy ‘Maha’.

Uczeni słuchacze, to co ignorant dyskutuje, mądry człowiek wprowadza w działanie praktykując w swoim umyśle. Istnieje również grupa ludzi, którzy siedząc w ciszy utrzymują pustkę w głowie. Nazywają się ‘wielkimi’, bo powstrzymują się od myślenia. Ci ludzie, to heretycy, o których nie będę więcej mówił.

Uczona widownio, powinniście zdawać sobie sprawę, że zdolności umysłu są nie ograniczone i przenikają cały wszechświat (Dharmadhatu). Dzięki umysłowi możemy wszystko wiedzieć. Wszystko w jednym i jedno we wszystkim.

Stan, w którym umysł pracuje bez przeszkód i jest w stanie ‘przyjść’ oraz ‘odejść’ nazywa się ‘Prajnia’.

Uczeni słuchacze, porzućcie jakiekolwiek wątpliwość – przyczyną Prajni nie jest jakieś zewnętrzne źródło, ale Sedno/Istota waszego Umysłu. Zrozumienie tego faktu nazywa się ‘Wykorzystaniem Własnej Prawdziwej Natury’. Poznawszy Istotę swojego Umysłu (Tathata) na zawsze pozbędziesz się iluzji.

Umysł ma nie ograniczone zdolności, dlatego pod pretensją medytacji nie należy praktykować takich trywialnych rzeczy jak bezmyślne siedzenie w ciszy.

Nie mów o ‘Nicości/Pustce’ nie praktykując jej w swoim umyśle. W przeciwnym wypadku, jesteś, jak samozwańczy król, który w rzeczywistości jest nikim innym, ale prostakiem. Postępując w ten sposób nigdy nie osiągniesz Prajni i nie będziesz zaliczony do grona moich wyznawców.

Uczeni zebrani, co znaczy Prajna? To znaczy Mądrość. Jeżeli w każdym miejscu i w każdej chwili nasze myśli są wolne od pożądań a nasze czyny są prawe to można o nas powiedzieć, że praktykujemy Prajnię. Jedna głupia myśl jest w stanie ją zniszczyć. Jedna prawa myśl jest w stanie ją przywrócić.

Będąc pod wpływem iluzji, ludzie nie są w stanie tego ujrzeć; pomimo że ciągle o tym mówią nie mają pojęcia, o co chodzi. Nie rozumiejąc ‘Absolutnej Nicości/Pustki’ mówią, że praktykują Prajnię, ponieważ ciągle dyskutują na temat ‘Nicości/Pustki’. Prajnia to ‘Sedno Wiedzy’, to coś, co nie posiada kształtu ani żadnych cech własnych. Interpretując to w ten sposób można także ją określić jako Mądrość Prajni.

Co znaczy Paramita? To jest słowo z języka Sanskrit, które można przetłumaczyć na ‘przeciwny brzeg’. W naszym przypadku jego znaczenie to ‘poza egzystencją i poza nie egzystencją’. Przez to, że wierzymy, że to, co odbieramy przy pomocy zmysłów jest prawdziwe, powołujemy do życia egzystencję i nie egzystencję – ten stan nazywa się metaforycznie ‘ten brzeg’; jego przeciwieństwo to stan, w którym umysł już nie ocenia tego, co do niego dociera oraz do niczego się nie przywiązuje – ten stan umysłowy to ‘przeciwny brzeg’. Taki stan to Paramita.

Uczeni słuchacze, dzięki iluzji umysły ludzi bezmyślnie recytujących ‘Mahaprajnaparamita’ wypełniają się błędnymi i szkodliwymi myślami. Zrozumienie sedna ‘Mahaprajnaparamity’ nie jest trudne, wystarczy tylko praktykować to, co się recytuje. Znajomość tej Dharmy jest znajomością Dharmy Prajni, jej praktyka to praktyka Prajni. Ten, który tego nie robi jest zwykłym człowiekiem. Ten, który nawet tylko przez jedną chwilę, praktykuje to w swoim umyśle jest równy Buddzie.

Każdy człowiek jest Buddą i każde zbezczeszczenie jest rozbudzeniem (Bodhi). Płocha myśl robi z nas prostaków, rozbudzona myśl robi nas równym Buddzie. Przemijająca myśl o tym, co odebrały zmysły to zbezczeszczenie. Myśl, która wyzwala nas od przywiązana to rozbudzenie.

Uczona publiczność, Mahaprajnaparamita to coś, co jest najbardziej podniosłe, najznakomitsze, najważniejsze. Ono nie stoi, nie przychodzi i nie odchodzi.

To jest przyczyną, że Buddzi przeszłości, teraźniejszości i przyszłości są w stanie osiągnąć stan Buddy. Tę wielką mądrość musimy używać do złamania pięciu skandhas (cechy materialne, zmysły, percepcja, skłonność, tendencja i świadomość), ponieważ taka akcja pozwala nam osiągnąć stan Buddy. W rezultacie tej akcji, trzy niepożądane elementy (chciwość, nienawiść i iluzja) obrócą się w Sila (godne czyny), Samadhi i Prajnię.

Uczeni słuchacze, w moim systemie każda Prajna produkuje tyle samo rodzajów mądrości ile jest rodzaj zbezczeszczeń – osiemdziesiąt cztery tysiące. Pokonanie tych zbezczeszczeń umożliwia okazanie się mądrości, która w tym momencie jest tym, co nazywamy Esencją Umysłu. Ci, którzy rozumieją Dharmę będą wolni od bezmyślności.

Być wolnym od przywiązania do myśli, żądzy czy kłamstwa; mogąc użyć swoją własną esencję Tathata; używanie Prajni do medytacji, przyjęcie postawy, w której przywiązanie czy nie przywiązani nie istnieje jest równoznaczne z poznaniem esencji twojego własnego Umysłu co z kolei pozwoli ci osiągnąć stan Buddy.

Uczeniu słuchacze, praktykowanie Prajni razem ze studiowanie i recytowaniem Vajracchedika (Diamentowa Sutra) pozwoli wam zrozumieć najgłębsze tajemnice Dharmadhatu i Samadhi Prajni, a to umożliwi wam zrozumienie samych siebie oraz pozwoli wam osiągnąć oświecenie.

Powinniście wiedzieć, że zasługi wyniesione ze studiowania i recytowania Diamentowej Sutry nie mają granic – nie można ich nawet opisać. Lord Budda dostarczył tę Sutrę należącą do najwyższej szkoły Buddyzmu, specjalnie dla ludzi bystrych i inteligentnych.
Ci mniej zdolni czy głupawi, słysząc tę Sutrę będą wątpić w jej słowa. Dlaczego?
Na przykład, dzięki cudowi zręcznego Nagi, deszcz w Jambudvipa (południowy kontynent) przyniesie powódź, która tam zniesie miasta i wioski jak liście daktylowej palmy. Zwróć uwagę, że ten sam deszcz padający nad oceanem nie podniesie jego poziomu. Słysząc Diamentową Sutrę, umysł mahajanisty doznaje rozbudzenia; on natychmiast orientuje się z obecności Prajni w swojej własnej istocie. Realizując tę prawdę, nie polega on dłużej na autorytecie mądrych ksiąg czy nauczycieli, skoro od tego momentu, on może się odwołać do swojej własnej wiedzy osiągniętej dzięki systematycznej praktyce i medytacji.

Prajna będąca składnikiem sedna umysłu każdej istoty, może być porównana do deszczu, którego wilgoć odświeża żywe istoty takie jak drzewa, rośliny oraz istoty posiadające uczucia. Można ją także porównać do wody niesionej przez rzeki i strumienie, która na koniec miesza się z i jednoczy się z morzem.

Uczeni słuchacze, kiedy deszcz obraca się w powódź, rośliny pozbawione głębokich korzeni zostają zmyte i ewentualnie giną. To samo spotyka umysł ograniczonych po usłyszeniu nauki ‘Nagłej Szkoły’. Pomimo że wypełniająca ich Prajnia jest dokładnie taka sama jak Prajnia mędrców, w chwili jej objawienia oni nie są w stanie jej dostrzec i doznać rozbudzenia. Dlaczego? Ponieważ ich umysły są otoczone grubą warstwą głęboko zakorzenionych i błędnych przekonań – podobnie do Słońca, którego światła nie możemy zobaczyć, dopóki wiatr nie rozwieje przysłaniających go chmur.

Wszyscy posiadają identyczną Prajnię. Ludzie różnią się tym, że umysł jednych jest rozbudzony a umysł drugich zaś wypełniony złudzeniami. Osoba nieznająca esencji swojego umysłu jest pod wpływem złudzenia, w którym jest przekonana, że stan Buddy można osiągnąć dzięki religijnym rytuałom – ta osoba jest opóźniona w rozwoju! Osoba znająca nauki ‘Nagłej Szkoły’ nie przywiązuje wagi do rytuałów. Jej umysł jest zawsze wypełniony prawością a ona jest znana jako osoba znająca Esencję swojego Umysłu – osoba znająca siebie.

Uczona audiencjo, umysł powinien być uniezależniony od jakichkolwiek czynników zewnętrznych czy wewnętrznych a wypełniające go myśli muszą być stanie móc go opuścić i do niego wrócić w każdej chwili. Umysł musi być wolny od przywiązań i musi być pozbawiony wątpliwości.

Osoba, która jest w stanie tak żyć należy to kategorii ludzi wymaganej przez Sutry Szkoły Prajni.

Uczona audiencjo, wszystkie sutry i księgi szkół Mahajany i Hinajany jak również dwanaście sekcji pism kanonicznych są wynikiem konieczności zaspokojenia potrzeb ludzi o różnych poziomach intelektualnych. Doktryny prezentowane w tych księgach są rezultatem obecności Prajni w każdym człowieku. Bez ludzi nie byłoby Prajni, co znaczy, że Dharmy zostały zrobione dla użytku ludzi, oraz że Sutry zawdzięczają swoje istnienie nauczycielom. Niektórzy ludzie są światli i dlatego nazywa się ich mądrymi. Inni, o których się mówi, że są nieświadomi czy ciemni nazywa się ignorantami. Mądrzy, gdy poproszeni tłumaczą wiedzę ignorantom. Dzięki temu, ignorant może doznać nagłego rozbudzenia a jego umysł może doznać iluminacji. Po czym on już się niczym nie różni od swojego mądrego nauczyciela.
języku Uczona audiencjo, bez rozbudzenia, Budda nie różniłby się od innych żywych istot; po rozbudzeniu każda żywa istota osiąga poziom Buddy. Skoro wszystkie Dharmy są nierozłączną częścią umysłu to nie ma takiego powodu, który zabroniłby nam intuicyjnie zrozumieć naturę Buddy(¹).

Napisana przez Bodhisattvę Sutra Sila mówi, ‘Esencja Umysłu jest zawsze czysta. Poznawszy własny umysł i rozumiejąc własną naturę każdy z nas może osiągnąć stan Buddy’. Sutra Vimakakirti Nirdesa mówi, “Natychmiast doznali oświecenia i poznali swoje umysły”. Uczona audiencjo, po wysłuchania wykładu Piątego Patriarchy doznałem natychmiastowego rozbudzenia i spontanicznie zrozumiałem prawdziwą naturę Tathaty. Dlatego, ja propaguję nauki ‘Nagłej Szkoły’; żeby intelektualnie przygotowane osoby, obserwujące własny umysł i po poznaniu swojej prawdziwej natury bez zwlekania mogły osiągnąć Bodhi.

Ci, którzy nie są w stanie osiągnąć tego stanu powinni zwrócić się o pomoc do prawych i uczonych buddystów rozumiejących nauki Najwyższej Szkoły. Prawy i uczony buddysta, który umożliwia innym zrozumienie ich własnej Esencji Umysłu zajmuje zaszczytną pozycję. Dzięki jego pomocy, poszukujący może zostać wtajemniczony we wszystkie chwalebne Dharmy.

Mądrość przeszłych, teraźniejszych i przyszłych Bud oraz nauki dwunastu sekcji Kanonu są częścią naszego umysłu. Nie będąc w stanie osiągnąć oświecenia, musimy szukać przewodnictwa prawych i uczonych. Upieranie się, że osiągnięcie oświecenia jest możliwe tylko przy pomocy prawych i uczonych jest błędem. Istnieją ludzie, którzy osiągną oświecenie wyłącznie dzięki swojemu intelektowi – nie potrzebując żadnej zewnętrznej pomocy czy rady.

Dlaczego? Ponieważ osiągnięcie rozbudzenie jest możliwe dzięki naszym własnym, wrodzonym umiejętnościach. Zewnętrzna pomoc mądrych i prawych nie jest nic warta w przypadku kiedy umysł jest wypełniony fałszywymi doktrynami i błędnymi pojęciami. Dostrzegając wypełniającą umysł Prajnię, wszystkie fałszywe pojęcia zostaną natychmiast i w zdecydowany sposób porzucone, a my po zrozumieniu esencji własnego Umysłu osiągamy poziom Buddy.

Uczeni widzowie, używając Prajni do introspekcji, doświadczymy pełnej iluminacji. To oświecenie umożliwia nam poznanie samych siebie co z kolei pozwala nam osiągnąć wyzwolenie. Wyzwolenie to osiągnięcie Samhadi Prajni, czyli stanu umysłowego, w którym “akt obserwacji jest pozbawiony aktu oceny obiektu obserwacji”. Czym jest “obserwacja pozbawiona opinii”? To widzenie i rozumienie Dharmy (otoczenia, rzeczywistości) oczami umysłu wolnego od sądu, opinii czy wyroku.

Samhadi Prajnia przenika wszystko i do niczego nie należy. Umysł musi być “oczyszczony” do tego stopnia, że odbierane przez zmysły i docierające do niego wrażenia nie są związane z żadnymi uczuciami. Umysł wolny od jakichkolwiek opinii pozwala nam osiągnąć stan – Samadhi Prajni – stan wyzwolenia. Z drugiej strony, powstrzymywanie się od myślenia oznacza bycie pozbawionym jakiejkolwiek Dharmy – co jest poważnym błędem.

Uczona audiencjo ci, którzy rozumieją stan “obserwacji pozbawionej opinii’ poznają i doświadczą wszystko, co doświadczyli poprzedzający ich Buddzi – będą im równi. W przyszłości, uczeń mojej Szkoły, który tak samo głęboko służy Buddzie, jak głęboko studiuje i praktykuje nauki Nagłej’ Szkoły, ten uczeń bez wątpliwości osiągnie Ścieżkę Wiedzy. Taki uczeń, bez ukrywania niczego, przekaże kompetentnym osobą, otrzymane przez niego nauki, przekazywane z Patriarchy na Patriarchę. Nie polecam przekazywania Dharmy osobą należącym do innych Szkół, których pojęcia i nauki różnią się od naszych. Ponieważ to najprawdopodobniej, nie przyniesie im żadnej korzyści. Ignorant nie rozumiejąc zasad naszych nauk może je zniesławić i tym samym zniszczyć na setki kalp i tysiące reinkarnacji esencję swojej własnej natury Buddy.

Uczona audiencjo, przygotowałem dla was do recytacji zwrotkę, którą nazwałem “pozbawione kształtu”. Zarówno mnisi, jak i osoby świeckie powinni praktykować zawartą w niej naukę – recytowanie tej zwrotki bez praktykowania zawartej w niej wiedzy jest bezużyteczne. Słuchajcie:

Mistrz Buddyjskich kanonów oraz nauk Szkoły “Dhajana” może być porównany do gorącego Słońca położonego wysoko na niebie.

Pomagając innym w osiągnięciu Esencji Umysłu, on uczy jedną rzecz – Dharmę. On przyszedł na ten świat po to żeby obalić błędne pojęcia.
Klasyfikowanie Dharmy jako ‘Szybka’ czy ‘Wolna’ jest niezmiernie trudne. Pomimo tego, jedni ludzie osiągną Dharmę szybciej niż inni.
‘Szybki’ sposób osiągnięcia Esencji Umysłu jest nieosiągalny dla ignorantów.
Pomimo że można ją wytłumaczyć na tysiąc sposobów, wszystko to wiedzie do tego samego źródła.
Do oświecenia naszej przygnębiającej i skażonej profanacją egzystencji musimy ciągle palić Latarnię Mądrości – medytacja nad naukami naszej szkoły.
Błędne pojęcia pogłębiają profanację, poprawne myśli ją usuwają. Pozbywając się jednych i drugich przyniesie nam oczyszczenie.
Bodhi jest nierozłączną częścią Esencji Umysłu. Szukanie Bodhi gdziekolwiek indziej jest błędem.
Nieczysty umysł jest źródłem czystego.
Czysty umysł uwalnia nas od trzech przysłon (nienawiść, żądza i złudzenia).
Krocząc Szlakiem Rozbudzenia nie przywiązuj uwagi do napotkanych przeszkód.
Nie zbłądź z tej Ścieżki winiąc się za popełnione błędy.
Każda istota ma swój własny sposób osiągnięcia wyzwolenia. Te różne sposoby nie stoją sobie na przeszkodzie.
Poszukiwanie innych metod oświecenia nic nam nie da oprócz ciężkiej pracy do końca naszego życia, której rezultatem jest skrucha i żal.
Szukając prawdziwej drogę do oświecenia, pamiętaj; nie zapomnij o szlachetnym postępowaniu, które cię do niej bezpośrednio skieruje.
Ten, który poważnie kroczy po tej drodze nie widzi popełnianych dookoła niego błędów; zauważanie błędów innych jest błędem.
Ignoruj błędy innych ludzi.
Pozbywając się nawyku zwracania uwagi na błędy innych ludzi pozbawiamy się źródła profanacji.
Pozbywszy się uczuć nienawiści i miłości gwarantuje spokojny sen.
Ci, którzy zamierzają być nauczycielami innych, powinni być dobrze obeznani w naukach naszej szkoły.
Brak wątpliwości w umyśle adepta oznacza, że osiągnął on Esencję Umysłu. Królestwo Buddy znajduje się na tym świecie tutaj też należy szukać rozbudzenia.
Szukanie oświecenia izolując się od otaczającego nas świata jest takim samym absurdem jak szukanie rogów u zająca.
Szlachetne opinie nazywa się ‘nadprzyrodzonymi’; błędne są znane jako ‘światowe’. Esencja Bodhi ukaże się po rozpatrzeniu i odrzuceniu wszystkich poglądów – prawych i złych.
Ta zwrotka jest przeznaczona dla wyznawców ‘Nagłej’ Szkoły. Jest ona również znana jako ‘Wielki Statek Dharmy’ (przeznaczony do przekroczenia oceanu egzystencji). Kalpa po kalpie, człowiek może żyć w iluzji. Raz rozbudzony potrzebuje on tylko jednej chwili do osiągnięcia stan Buddy.

Przed zakończeniem, Patriarcha dodał to “teraz, w tej świątyni Ta Fan, przedstawiłem wam nauki ‘Nagłej’ Szkoły. Niech wszystkie myślące istoty Dharmadhatu momentalnie zrozumieją jej naukę i osiągną stan Buddy. Po usłyszeniu tego, Prefekt Wei, urzędnicy rządowi oraz inni ludzie doznali oświecenia. Po pokłonach i oddaniu szacunku wszyscy jednocześnie stwierdzili, “dobrze powiedziane! Dobrze powiedziane! Kto by pomyślał, że Budda urodził się w Kwangtung?”

(¹)Tathata (Sanskrit). Ten termin znaczy ‘tak jak jest’, oznacza on rzeczywistość taką, jaka ona naprawdę jest. Często używany w buddyjskiej sekcie Mahajany gdzie jest rozumiany jako podstawowa natura rzeczywistości – prawdziwa forma istnienia, która jest poza możliwościami powszechnego intelektu. Jest to również jeden z synonimów pustki/nicości (sunyata), granic rzeczywistości, (bhuta-koti), itp.